Vì sao đơn giản lại là thông minh hơn?

Nếu chúng ta giỏi thì chúng ta đều muốn sản phẩm của mình được lan truyền (“go viral”).

Đó là thứ mà trước đây chúng ta gọi là “tích hợp vào ngôn ngữ” hoặc “thông tin truyền miệng”.

Giờ đây, chúng ta gọi đó là “kênh truyền thông kiếm được” (xin phép gọi là “earned media” từ đây).

(Có 3 dạng truyền thông: bought hoặc paid media (kênh truyền thông phải trả tiền để xuất hiện – TV, radio, textlink,…), owned media (kênh truyền thông thuộc sở hữu của chúng ta – website, danh sách email, sms,…) và earned media)

Earned media là kênh truyền thông mà chúng ta được lan truyền miễn phí: bằng cách khiến mọi người sử dụng nó trong giao tiếp hàng ngày (ví dụ thay vì nói tìm kiếm thông tin, mọi người nói hãy Google thông tin đi; thay vì nói đi xe máy, mọi người nói đi xe Honda).

Nếu chúng ta làm được như vậy, chúng ta đã tạo ra được kênh truyền thông miễn phí và phóng đại hiệu quả của ngân sách truyền thông lên nhiều lần.

Mỗi khi một người nói lặp lại thông điệp, đó là kênh truyền thông mà chúng ta không phải trả tiền.

Vậy làm thế nào để làm như vậy? Chúng ta tạo ra những thứ mà mọi người thích lặp lại, thứ hài hài hoặc hữu dụng.

Có 1 quan điểm rằng thứ duy nhất có thể viral là thứ được gọi là “kênh truyền thông viral”: Youtube, Facebook, kênh xã hội trên Internet.

Nhưng điều đó đâu có đúng. 99% thứ được đưa lên Internet hàng ngày đơn giản là bị quên lãng.

Điều gì đúng là những thứ đã luôn luôn đúng, thứ mà mọi người yêu thích thì sẽ được lan truyền.

Nếu chúng ta muốn học cách để viral, hãy coi lại những diễn giải đã được viral và tích hợp hẳn vào trong sử dụng hàng ngày, như:

“Tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa” – “Out of the frying pan into the fire”

“Mất bò mới lo làm chuồng” – “There’s no point closing the barn door after the horse has bolted”

“Ai cũng vì mình” – “Every man for himself”

“Trứng khôn hơn vịt” – “Don’t put the cart before the horse”

“Có còn hơn không” – “Half a loaf is better than none”

“Không ai giàu 3 họ, không ai khó 3 đời” – “Every dog has its day”

“Bạn có thể dắt con ngựa đến nguồn nước, nhưng bạn không thể bắt nó uống” – “You can lead a horse to water but you can’t make it drink”

Chúng ta đều có thể đồng ý rằng cách trình bày này trở nên lan truyền mà không cần công nghệ.

Thực tế thì những câu trên được viết bởi một người đàn ông sinh ra khi người ta khám phá ra châu Mỹ, và chết ngay trước khi chiến dịch của hạm đội Tây Ban Nha (“Spanish Armada”), trước thời điểm xuất hiện Internet, trước khi có điện, vào khoảng thời gian lần đầu tiên xuất hiện máy in.

Tên của ông ta là John Heywood và ông được sinh ra năm 1947, mất vào năm 1580.

Ông chẳng phải một nhà soạn kịch nổi tiếng như Shakespeare. Ông ta chủ yếu là một người trình diễn.

Nhưng ông thường xuyên tự viết các vở kịch của mình để tích hợp phần ca hát, nhảy và tung hứng của mình.

Trong các bản ghi chép của triều đình vua Henry VIII, ông được liệt kê là 1 ca sĩ (nguyên văn là từ cổ: “Synger”) và được trả 100 shilling mỗi quý.

Phần kịch bản chỉ là cho có để biểu diễn, nên ông ta viết nó đơn giản và bắt tai.

Đơn giản & bắt tai là thứ mà người dân thường thích, nên các vở kịch của ông được lan truyền và là 1 phần của ngôn ngữ suốt 500 năm.

Thử xem bạn có thể nhận ra những câu dưới đây theo ngôn ngữ năm 1542:

“Nhanh quá hóa dở” – “Haste maketh waste” (“Haste makes waste”)

“Xa mặt cách lòng” – “Out of sight out of mind”

“Cẩn tắc vô áy náy” – “Look ere ye leap” (“Look before you leap”)

“Một cây làm chẳng nên non. Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” – “Two heads are better than one”

“Ăn mày thì đừng có mà kén chọn” – “Beggars should be no choosers”

“Tôi biết mặt nào của bánh mì được quết bơ: tôi biết cái gì có lợi cho mình” – “I know on which side my bread is buttered”

“Ở hiền gặp lành” – “One good turn asketh another” (“One good turn deserves another”)

“Suy nghĩ của bạn chỉ đáng giá 1 đồng” – “A penny for your thought”

“Thành Rome không được xây chỉ trong 1 ngày” – “Rome was not built in one day”

“Đoán trúng, nói trúng” – “This hitteth the nail on the head” (“Hit the nail on the head”)

“Thà muộn còn hơn không” – “Better late than never”

“Càng đông càng vui” – “The more the merrier”

“Đừng trông mặt mà bắt hình dong” – “You cannot see the wood for the trees”

“Cái gì cũng muốn, muốn được hưởng lợi từ 2 phía” – “Wolde ye both eate your cake and have your cake?” (“You want to have your cake and eat it too?”)

Có lẽ nếu chúng ta dừng việc mù quáng theo đuổi công nghệ và sự phức tạp, chúng ta có thể học cách viết những thứ như trên, những thứ bắt tai với người thường.

Thứ có thể lan truyền. Thay vì thứ sẽ biến mất ngay khi nó vừa được quảng cáo.

Được dịch từ bài viết “Why simple is smarter” của Mr. Dave Trott

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *